Waarom werken we zoveel?

Onze enorme technologische vooruitgang van de laatste 100 jaar heeft ervoor gezorgd dat onze productiviteit naar ongekende hoogtes is gestegen. Met eenzelfde arbeidsuur, met eenzelfde (inflatie gecorrigeerde) euro kunnen we nu zoveel meer. Maar in plaats van minder te werken en de vruchten te plukken van de economie die bompa met al zijn uitvindingen voor ons heeft klaargezet, blijven we massaal meer en meer werken.

Aan het begin van de 20ste eeuw was het ideaal van de moeder aan de haard verspreid in de brede lagen van de bevolking. Het gezinshoofd zorgde met een 45u week voor het inkomen. Sinds 1950 krijgt het tweeverdienersgezin meer en meer aanhang en werken we dus met z’n allen meer. Ik pleit er zeker niet voor om moemoe terug aan haar fornuis te zetten, de verhoogde gendergelijkheid die dit tweeverdienersgezin heeft voortgebracht, kunnen we alleen maar toejuichen. Alleen blijft het logische gevolg dat onze werkweek zou inkorten uit, we kiezen ervoor om in de plaats daarvan (veel) meer te consumeren.

In 1930 voorspelde John Maynard Keynes nog dat onze levensstandaard tot vier keer zo groot zou worden in minder dan honderd jaar. Volgens zijn berekeningen zouden we in 2030 nog 15 uur per week moeten werken voor hetzelfde comfort. Natuurlijk zou je als werknemer vrije tijd afwegen tegen wat extra luxe. Maar die afweging blijkt in de praktijk niet te gebeuren. In de praktijk wordt er voluit voor die extra luxe gegaan.

In 2000 zag je al dat de bevolking van heel wat westerse landen 5 keer rijker was dan in 1930. Toch zijn er niet echt problemen met verveling of een teveel aan vrije tijd.  In tegendeel lijken stress en burn outs de nieuwe ziektes van de 21ste eeuw. Een kortere werkweek zou dit kunnen verhelpen en daarnaast nog heel wat meer positieve gevolgen kunnen hebben.

In de eerste plaats zou een kortere werkweek onze CO2-uitstoot als land kunnen halveren. Landen met een kortere werkweek laten een kleinere ecologische voetafdruk achter. Dat meer vrije tijd kan zorgen voor meer consumptie is zeker een mogelijkheid op de korte termijn. Maar een verandering in consumptiegedrag, dat tegenwoordig (geef toe!) toch zowat belachelijke proporties begint aan te nemen, komt op de lange termijn vanzelf voort uit een lager inkomen.

Lange werkdagen zorgen voor een lagere productiviteit. Verscheidene studies hebben al aangetoond dat het aantal uren dat we ons effectief kunnen focussen per dag, ver onder de 8 uur ligt die we nu werken. Straffer, lange werkdagen zijn in sommige beroepen zelfs dodelijk. Van de treinramp in Puglia tot Chernobyl, van chirurgen tot astronauten. Overwerkte werknemers hebben al vaker hun rol gespeeld in kleine tot grote drama’s.

Daarnaast zijn landen met de hoogste inkomensongelijkheden, vaak ook die landen met de langste werkweken. Terwijl de middenklasse lange dagen doet om bij te benen, wordt het voor de rijken ‘duurder’ om minder werkuren te presteren. Tegenwoordig is een buitensporige werkdrang en -druk een statussymbool. Vrije tijd wordt vaker gelijkgesteld met luiheid. Maar paradoxaal zorgt dit algemeen beeld op werken er in de middenklasse wel voor dat we nooit rijk zullen worden door hard te werken.

Door met zijn allen minder te werken zou onze maatschappij een stuk gezonder kunnen worden. Het zou een einde kunnen maken aan een hele resem compleet zinloze taken die tegenwoordig massaal in elke uithoek van ons land en in elke sector worden uitgevoerd. Meer financiële ruimte zou bijvoorbeeld een goede stap zijn naar het aanzetten van mensen om zich in te zetten in zinvolle jobs, zoals het zorgen voor ouderen en kinderen.

Als laatste voordeel zou ons onderwijs zich niet meer voor 100% moeten focussen op het klaarstomen van onze jongeren voor het professionele leven. Daarnaast zou er ruimte kunnen gemaakt worden voor opvoeding, werken rond waarden en voorbereidingen op het leven op zich. Stof om over na te denken…

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s